Συνέντευξη Παναγιώτη Πολίτη στο metalignitiki.gr: Η ιστορία της ΛΑΡΚΟ και τα μεγάλα λάθη μέχρι την φτωχοποίηση

Απόψεις

24/04/2021, 10:42 πμ

Συνέντευξη στη Βάια Λαμπροπούλου*

Η ιδιωτικοποίηση της ΛΑΡΚΟ και το μεγάλο “ΟΧΙ” των εργαζομένων μας μεταφέρει ο Παναγιώτης Πολίτης, Πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου Νομού Φθιώτιδας και μέλος της διοίκησης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Μετάλλου.

Το 90% των κοιτασμάτων σιδηρονικέλιο παράγεται στην Ελλάδα και δεν προκειται να παύσει όπως ο λιγνίτης ,αλλά η ΛΑΡΚΟ , η εταιρεία που το παράγει βρίσκεται σε καθεστώς εκκαθάρρισης με μοναδικό στόχο την ιδοτικοποίηση σε ξένουν επενδυτές.

Ο Παναγιώτης Πολίτης είναι εργαζόμενος της ΛΑΡΚΟ στο εργοστάσιο της Λάρυμνας στη Φθιώτιδα, πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου Νομού Φθιώτιδας, μέλος της διοίκησης του σωματείου εργαζομένων ΛΑΡΚΟ,μέλος της διοίκησης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων Μετάλλου , ο καθ΄όλα ειδικός να μας μιλήσει για το λουκέτο στη ΛΑΡΚΟ και τις επιπτώσεις στους εργαζομένους και στις κοινωνίες που δραστηριοποιείται.

-Τι είναι η ΛΑΡΚΟ; Πώς έφτασε στη σημερινή κατάσταση και τι δυνατότητες έχει; 

Η ΛΑΡΚΟ η μοναδική παραγωγός σιδηρονικελίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση που παράγει με τα δικά της μεταλλεύματα. Κατατάσσεται σε μία από τις έξι μεγαλύτερες επιχειρήσεις κατεργασίας σιδηρονικελίου στον κόσμο. Η χώρα μας έχει στο υπέδαφος της το 90% των κοιτασμάτων νικελίου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα Ελληνικά μεταλλεύματα έχουν το χαρακτηριστικό να είναι κοβαλτιούχα, γεγονός που τα κάνει δυσεύρετα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η αξιοποίηση μεταλλευμάτων στη χώρα μας έχει ρίζες χιλιάδες χρόνια πίσω. Είναι χαρακτηριστικό ότι για το μεταλλείο Λαρύμνης αναφορές στα γραπτά του κάνει ο Παυσανίας.

Στα τέλη του 18ου και αρχές του 19ου αιώνα έχουμε την εκμετάλλευση μεταλλευμάτων από ξένες εταιρείες όπου επαιρναν το μετάλλευμα και το πήγαινα για κατεργασία στις χώρες τους, όπως η Ιταλία και η Γερμανία.

Κατά την περίοδο του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου η φασιστική Γερμανία κάνει εξόρυξη μεταλλευμάτων νικελίου. Το πηγαίνει στη Γερμανία και το αξιοποιεί στην κατασκευή όπλων.

Μεταπολεμικά, στις αρχές της δεκαετίας του 60 τα δικαιώματα των κοιτασμάτων τα δίνουνε στον Μποδοσάκη ο οποίος σε συνεργασία με την group και με χρηματοδότηση θαλασσοδανείων δημιουργεί το εργοστάσιο κατεργασίας μεταλλευμάτων και παραγωγής σιδηρονικελίου στη Λάρυμνα.

Τη δεκαετία του 70 και του 80 η ΛΑΡΚΟ αναπτύσσεται με τρομερούς ρυθμούς δίνοντας τεράστια κέρδη στον Μποδοσάκη. Το 1982 την εγκαταλείπει υπερχρεωμένη και την αναλαμβάνουν οι τράπεζες που χρωστούσε.

Από το 1982 έως και το 1986 τη διαχείριση της ΛΑΡΚΟ την έχουν οι τράπεζες οι οποίες μέσα από τη ληστρική εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων παίρνουν έξι φορές πίσω τα θαλασσοδάνεια που είχανε δώσει στον Μποδοσάκη. Με τη σειρά τους επίσης την εγκαταλείπουν υπερχρεωμένη.

Το 1986 η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ τι βάζει στον Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων, μπαίνει ειδικός διαχειριστής, πραγματοποιεί απολύσεις εργαζομένων. Το 1989 με 100 εκατομμύρια δραχμές κεφάλαιο εκκίνησης και μετόχους το Κράτος, την Εθνική Τράπεζα και τη ΔΕΗ συστήνεται η σημερινή  εταιρεία με την επωνυμία Γενική Μεταλλευτική & Μεταλλουργική ΑΕ ΛΑΡΚΟ.

Από το 1989 έως και σήμερα ο κύριος εργοδότης στην ΛΑΡΚΟ είναι οι εκάστοτε κυβερνήσεις οι οποίες με συνειδητές επιλογές την απαξίωσαν και την υπερχρέωσαν. Συγκεκριμένα

Η ΛΑΡΚΟ πλήρωνε κατά 20 και 30% περισσότερο από άλλες ενεργοβόρες εταιρείες την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη μέτοχο της, ΔΕΗ. Το 2006 με ευθύνη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας το ήδη αυξημένο τιμολόγιο της ΛΑΡΚΟ σε σχέση με τις άλλες ενεργοβόρες διπλασιάζετε. Συγκεκριμένα, ενώ άλλες ενεργοβόρες εταιρείες πληρώνουν  30 ευρώ τη μεγαβατώρα η ΛΑΡΚΟ πλήρωνε 78 ευρω. Αποτέλεσμα αυτού η ΛΑΡΚΟ να έχει συσσωρεύσει 350 εκατομμύρια χρέη στη ΔΕΗ που υπενθυμίζουμε ότι ήταν και είναι μέτοχος της ΛΑΡΚΟ, αλλά ως πάροχος κέρδισε περισσότερα από ότι θα κέρδιζε ως μέτοχος.

Αν γίνει λογαριασμός και υπολογίσουμε αυτό που εχει καταναλώσει η ΛΑΡΚΟ σε ενέργεια με την τιμή που έπαιρναν άλλες ενεργοβόρες, τότε θα βγάλουμε ότι ΔΕΗ χρωστά στη ΛΑΡΚΟ.

Το 2004 – 2009 το νικέλιο γνώρισε τις μεγαλύτερες τιμές στην ιστορία του φτάνοντας και τα 58.000 δολάρια τον τόνο, πριν όμως την έναρξη αυτής της περιόδου, η διορισμένη από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας διοίκηση της ΛΑΡΚΟ είχε υπογράψει συμβόλαιο με πελάτες και πούλαγε όλη την παραγωγή αυτής τη χρονικής περίοδου με 25.000 ευρώ τον τόνο. Το αποτέλεσμα  ήταν να καταγραφούν πάνω από 450 εκατομμύρια ευρώ διαφυγόντα κέρδη.

Στη συνέχεια, όταν οι τιμές έπεσαν στα 25.000 δολάρια  η διοίκηση έσπασε αυτά τα συμβόλαια και το επόμενο διάστημα οι τιμές έπεσαν κάτω από 25.000 δολάρια ο τόνος. Αποτέλεσμα αυτού η ΛΑΡΚΟ μέχρι το τέλος 2009 να καταγραφεί αντί για κέρδη ζημιές και η διοίκηση με τους μετόχους της να προχωρήσουν σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου και το κράτος ως βασικός μέτοχος να γίνει εγγυητής σε δάνειο που πήρε η ΛΑΡΚΟ και το αποπληρώσετε μετέπειτα.

Αυτή τη αύξηση του Μετοχικού κεφαλαίου και την εγγύηση του Κράτους, η Ευρωπαϊκή Ένωση τη θεώρησε κρατική ενίσχυση και επέβαλε στην ΛΑΡΚΟ το πρόστιμο των 136 εκατομμυρίων ευρώ. Από την ώρα που έπεσε το πρόστιμο των κρατικών ενισχύσεων η ΛΑΡΚΟ δεν μπορούσε να δανειοδοτηθεί και να σηκώσει κεφάλι.

-Τι έκαναν οι κυβερνήσεις για να αποφύγουν αυτά που αναφέρατε;

Όλες οι κυβερνήσεις ως εργοδότες και ως πολιτικοί προϊστάμενοι έχουν βάλει το χεράκι τους στην απαξίωση της ΛΑΡΚΟ.  Καμία της δεν προσπάθησε να τις αλλάξει τη μοίρα που προδιαγραφόταν μέσα από αυτές τις συνειδητές επιλογές, απεναντίας η καθεμία συνέχιζε από εκεί που σταματούσε η προηγούμενη.

-Τι θα μπορούσαν να κάνουν οι κυβερνήσεις;

Όλα αυτά που ανέφερα αφορούν το πως η ΛΑΡΚΟ συνειδητά υπερχρεώθηκε. Σταματά όμως  η απαξίωση της σε αυτά. Όχι, σε καμία περίπτωση. Είναι άπειρα αυτά που μπορούμε να πούμε για τη συνειδητή απαξιωτική διαχείριση της ΛΑΡΚΟ. Η μεγαλύτερη όμως απαξίωση που έχει υποστεί δεν είναι από αυτά που έκαναν. Είναι από αυτά που δεν έκαναν, είναι το ότι με πολιτική ευθύνη και συνειδητή επιλογή δεν αναπτύχθηκαν οι δυνατότητες της.

Το σιδηρονικέλιο που παράγει η ΛΑΡΚΟ πωλείτε σε τιμές που καθορίζονται από χρηματιστήριο μετάλλων στο Λονδίνο. Αυτές τις τιμές τις καθορίζουν τα μονοπώλια που το αγοράζουν. Αγοράζουν σιδηρονικελιο  και πληρώνουν μόνο το νικέλιο. Το 80% του προϊόντος που είναι σίδηρος  δεν το πληρώνουν,  56 χρόνια τώρα το παίρνουν τσάμπα. Τσάμπα επίσης παίρνουν  το 3%  που είναι κοβάλτιο  το οποίο αν διαχωριστεί  έχει διπλάσια αξία από το νικέλιο.

Το  σιδηρονικέλιο είναι η πρώτη ύλη γιατί παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα προϊόν μεγάλης υπεραξίας που για τις ανάγκες της χώρας μας εισάγουμε. Ένα παράδειγμα είναι οι οικιακές συσκευές Fissler ή τα προϊόντα της group, αυτές οι εταιρείες ήταν πελάτες της ΛΑΡΚΟ

Μεγάλης υπεραξίας είναι και το καθαρό νικέλιο αλλά και το κοβάλτιο όπου επίσης για τις ανάγκες της χώρας μας εισάγουν. Ας πάρει ο καθένας ως παράδειγμα ένα τρυπανάκι κοβαλτίου που περιέχει κάτω από 100 γραμμάρια κοβαλτίου, τι αξία έχει στο λιανικό εμπόριο.

Έχουν πραγματοποιηθεί με πειράματα παραγωγής ανοξείδωτου χάλυβα, διαχωρισμού νικελίου, υδρομεταλλουργίας. Το τελευταίο είναι η μέθοδο για την παραγωγή πρώτης ύλης των μπαταριών που γίνεται η κουβέντα σήμερα.

Η ΕΟΚ και μετέπειτα Ε.Ε. είχε επιβάλει στη ΛΑΡΚΟ από την ίδρυσή της την εποχή του Μποδοσάκη, ότι δεν θα περπατήσει σε παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα στην Ελλάδα. Τη δεκαετία του 80 μεγάλες εταιρείες από το εξωτερικό ενδιαφέρθηκαν να κάνω κοινοπραξία με την Ελλάδα για την παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα, απορρίφθηκαν. Από αυτή την  πολιτική κατεύθυνση όλων των κυβερνήσεων η χώρα μας έχει χάσει στην κυριολεξία δισεκατομμύρια ευρώ.

Μέσα από τις καταγραφές προκύπτει ότι μέχρι σήμερα εχουμε δώσει στο εξωτερικό 750.000 τόνους νικελίου. Ποιος μπορεί  να βγάλει τα νούμερα αν αυτή η παραγωγή αξιοποιειόταν σε τελικά προϊόντα στη χώρα μας. Ποιος μπορεί να βγάλει πόσες εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας έχουν χαθεί διαχρονικά.

Οι μελέτες καταγραφούν ότι υπάρχει στο υπέδαφος της χώρας μας άλλα δύο εκατομμύρια τόνους νικελίου. Μέσα από αυτή την τακτική εκποίησης της ΛΑΡΚΟ, όχι μόνο δεν διασφαλίζουμε την αξιοποίησή τους όπως αναφέραμε παραπάνω και σύμφωνα με τις δυνατότητες που υπάρχουν,  αλλά στην κυριολεξία παίζεται στα ζάρια αν θα συνεχίσουμε να παράγουμε στη χώρα μας σιδηρονικελίου με τη μέθοδο της πυρομεταλλουργίας. Δεν είναι καθόλου απίθανο να δούμε τα πλούσια κοιτάσματα της χώρας μας να μεταφέρονται στο εξωτερικό, όπως παραδείγματος χάρη αυτά της Καστοριάς που έχουν γίνει στόχος επιχειρηματικού ομίλου που δραστηριοποιείται στα Σκόπια.

-Μα γιατί το κράτος πουλάει τις επιχειρήσεις του;

Το οικονομικό σύστημα που ζούμε μας χωρίζει σε τάξεις. Όσο υπάρχει αυτός ο διαχωρισμός, το κράτος θα το διοικούν εκπρόσωποι αυτών που έχουν στα χέρια τους την πραγματική εξουσία, τον πλούτο, τα μέσα παραγωγής. Όσο υπάρχει αυτό το σύστημα οι εκπρόσωποι της πραγματικής εξουσίας θα διοικούν το κράτος σύμφωνα με τα συμφέροντα των λίγων,  θα κρατικοποιούν ή θα ιδιωτικοποιούν ανάλογα με τις οικονομικές καταστάσεις και τα συμφέροντα τους.

Μέχρι σήμερα η ΛΑΡΚΟ τους έδινε περισσότερα κέρδη ως «κρατική». Δεν καλύπτονται πλέον έτσι, τώρα τι θέλουν ιδιωτική ή κλειστή. Δεν υπάρχει σε αυτό το σύστημα κανόνας του «έχω τη δυνατότητα και μπορώ», υπάρχει ο κανόνας του κέρδους. Που είναι μεγαλύτερο, στα Σκόπια; στα Σκόπια θα πάνε.

Η αντίφαση είναι ότι οι εργαζόμενοι είναι αυτοί που έχουν παράξει και τα μέσα παραγωγής και τον πλούτο. Και αυτό θα αλλάξει όταν οι εργαζόμενοι αποφασίσουν να σπάσουν αυτή την αντίφαση, να πάρουν οι ίδιοι την πραγματική εξουσία στα χέρια τους, τα μέσα παραγωγής δηλαδή και θα δημιουργήσουμε ένα κράτος που θα σχεδιάζει και θα υπερασπίζεται τα δικά τους συμφέροντα, δηλαδή τις ανάγκες των πολλών.

-Ποιες οι επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες;

Η ΛΑΡΚΟ δραστηριοποιείται σε πέντε νόμους και καταγράφει στις συναλλαγές της 12.000 ΑΦΜ. Ο μισθός του εργαζόμενου  που αφήνει στην τοπική κοινωνία, στην καφετέρια, στο μπακάλη, στο πρατήριο κ.α.,  αυτό δεν καταγράφεται στα 12.000 ΑΦΜ. Άρα μιλάμε  για πολλαπλάσιες επιπτώσεις που ξεπερνούν τα 12.000 ΑΦΜ. Στην κυριολεξία θα  ξεριζωθούν νέες οικογένειες από την επαρχία. Θα εξαθλιωθούν  ολόκληρες περιοχές γύρω από τη ΛΑΡΚΟ. Δεν υπάρχει κάτι για εναλλακτική εργασία. Όλοι οι νόμοι ήδη είναι χτυπημένη από την ανεργία.

-Τι έχετε κάνει εργαζόμενοι για να αντιμετωπίσετε αυτή την κατάσταση, βγαίνουν αποτελέσματα με τους αγώνες;

Πολιτικά η κυβέρνηση και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, έχουν χάσει. Αν οι εργαζόμενοι είχαν τη δύναμη στα μεγάλα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να πουν αυτά που λέμε εμείς σήμερα, ο λαός θα γνώριζε τις δυνατότητες της χώρας μας και θα ξεσηκωνόταν, δεν θα τους άφηναν να εκποιήσουν ούτε τη ΛΑΡΚΟ, ούτε τα ναυπηγεία, ούτε τα λιμάνια μας, ούτε την ΕΛΒΟ, ούτε τη ΔΕΗ κ.ο.κ

Αυτοί συντονισμένα και με μεγάλη ευκολία αναπτύσσουν την ψεύτικη επιχειρηματολογία τους και εμείς απαντάμε και για να φτάσει η απάντησή μας σε όσο γίνεται μεγαλύτερο κομμάτι του λαού, πρέπει να γίνονται μεγάλα συλλαλητήρια, πρέπει να εκφράζεται η αλληλεγγύη, να έχουμε επαφές με πολλά σωματεία και φορείς, όπου αυτοί με τη σειρά τους, άνθρωπο τον άνθρωπο,  αναδεικνύουν το δίκαιο αίτημα και τις σωστές θέσεις.

Δεν είναι εύκολο. Είναι σαν να λέμε ότι αυτοί «πάνε με το αεροπλάνο και εμείς με τα πόδια». Δεν είναι όμως και ακατόρθωτο. Στη ΛΑΡΚΟ το τελευταίο δωδεκάμηνο, μέσα από τους μεγάλους αγώνες που έχουμε αναπτύξει έχουμε καταφέρει να τους πηγαίνουμε δίπλα-δίπλα και ας πάνε «αυτοί με το αεροπλάνο και ας πάμε εμείς με τα πόδια». Οι αγώνες μας γνώρισαν τη μεγάλη συσπείρωση των εργαζομένων, τη μεγάλη συσπείρωση των τοπικών κοινωνιών και τη μεγάλη αλληλεγγύη των εργαζομένων σε όλη τη χώρα .Έχουν ανοίξει έξω από τα συρματοπλέγματα αυτής της επιχείρησης.

Μέσα από αυτούς τους αγώνες σπάσαμε σε μεγάλο βαθμό την ψεύτικη επιχειρηματολογία ότι «η ΛΑΡΚΟ είναι βαρέλι δίχως πάτο», ότι οι εργαζόμενοι είμαστε «καλά αμειβόμενοι και βολεμένοι». Αναδείξαμε το πώς την υπερχρέωσαν, αναδείξαμε τις σκληρές συνθήκες εργασίας που μετρούν 80 νεκρούς στις βάρδιες, εκατοντάδες θανάτους από επαγγελματικές ασθένειες, εκατοντάδες σακατεμένους. Αναδείξαμε ότι η πλειοψηφία των εργαζομένων, κάτω από αυτές τις συνθήκες εργασίας, είναι πολύ κακός αμειβόμενοι. Αποκαλύψαμε  ότι ως επιχείρημα προπαγάνδιζαν τους μετρημένους στα δάχτυλα «εκλεκτούς», που οι ίδιοι είχαν διορίσει.

Η κυβέρνηση έχει «σπάσει τα μούτρα της». Έχει πολιτικό κόστος. Το αν οι εργαζόμενοι στον τελικό λογαριασμό θα έχουμε καταφέρει να μην υλοποιήσουν τα σχέδιά τους στο σύνολο ή κομμάτι από αυτά, θα το δούμε στο τέλος.

Ο αγώνας σε κάθε περίπτωση πρέπει να συνεχιστεί μέχρι το τέλος. Αν συνεχιστεί μέχρι το τέλος να είστε σίγουροι ότι θα έχει αποτελέσματα για τους εργαζόμενους.

Αυτό είναι και η εγγύηση για την διασφάλιση των θέσεων εργασίας, των δικαιωμάτων μας. Αν μπούμε σε  συζήτηση με τους όρους της Κυβέρνησης, θα κουβεντιάσουμε για τις επιπτώσεις της ανεργίας και της εξαθλίωσης.

Δεν υποδεχόμαστε το κλείσιμο της ΛΑΡΚΟ. Δεν θα μας βγάλουν έξω από τις εργασίες μας. Σύγχρονο Κουγκι θα γίνουμε αν χρειαστεί.

*Η Βάια Λαμπροπούλου είναι Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στην Ψηφιακή Δημοσιογραφία του τμήματος  Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής ενημέρωσης του ΑΠΘ

 

Διαβάστε επίσης

Με μάσκες, αποστάσεις και την πιστοποίηση των self test επέστρεψαν οι μαθητές όλων των βαθμίδων – όχι όμως και οι μαθητές των παιδικών σταθμών.

Η έναρξη της δια ζώσης εκπαίδευσης για τα Νηπιαγωγεία, τα Δημοτικά και τα Γυμνάσια, μετά από...

14/05/2021

Συνέντευξη Βάσω Γκάσταρη: Η ανάγκη για αίμα – Αιμοδοσία Τώρα

Συνέντευξη της Βάσω Γκάσταρη* στη Βάια Λαμπροπούλου** Η ανάγκη για αίμα είναι συνεχόμενη και δεν έχει...

11/05/2021

Η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα – Άρθρο της Βάιας Λαμπροπούλου

*Γράφει η Βάια Λαμπροπούλου, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στην Ψηφιακή Δημοσιογραφία του τμήματος  Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής ενημέρωσης...

06/05/2021